ZAMEK NA WODZIE W WOJNOWICACH
Gotycko-renesansowy nawodny Zamek Wojnowice oddalony ok.25 km
od centrum Wrocławia, posadowiony jest w najniższym punkcie okolicy,
wśród mokradeł i lasów. Otoczony fosą /pierwotnie podwójną/ - pełnił
kiedyś funkcje obronne, obecnie wraz z otaczającym go parkiem jest
atrakcją turystyczną. Założenie architektoniczne budowli to powstały
na bazie małego zamku obronnego czworobok z wewnętrznym dziedzińcem.
Na jego środku znajduje się renesansowa studnia z czworoboczną
monolityczną cembrowiną piaskowcową. Skrzydło północne jest
trójkondygnacyjne, pozostałe –dwukondygnacyjne. Pierwotny zamek /XIV-
XV w./ był budowlą jednotraktową /obecne skrzydło wschodnie/ -
z murem obronnym wyposażonym w ganki strzelnicze i krenelaże,
otaczającym większy niż obecnie dziedziniec. Założenie to było typowe
dla małych rycerskich zamków obronnych na terenie środkowej i
wschodniej Europy. Elementem unikatowym jest posadowienie założenia
na wodzie, na konstrukcji z pali dębowych, wypełnionej głazami i
gliną. Dojście nad fosą wodną umożliwiał most z częścią zwodzoną. Do
dzisiaj z walorów obronnych zamku przetrwała tylko fosa przyzamkowa
oraz północny fragment drugiej fosy. Pozostałe elementy warowne
rozebrano przy rozbudowie zamku a część murów obronnych wykorzystano
w ścianach zewnętrznych obecnej budowli. Najwięcej reliktów z
pierwotnego założenia /opis istnieje w zapisie kronikarskim z XIV
w./ zachowało się w części mieszkalnej wschodniego skrzydła zamku.
W latach 1513-1570 dawny rycerski zameczek obronny
przekształcono w renesansową siedzibę mieszkalną. Jego nowi
właściciele – prawdziwi ludzie Odrodzenia, wykształceni, zorientowani
w ówczesnych kierunkach sztuki europejskiej – wywodzili się ze
znamienitych rodów wrocławskiego patrycjatu. Pierwszego etapu
przebudowy dokonał Mikołaj Schebitz /1513-1537/, po nim dzieło
kontynuowali Lukrecja Boner /spokrewniona z Bonerami krakowskimi/ i
jej mąż Andrzej Hartwig, którzy nadali obiektowi obecny wyraz.
W tym czasie dobudowano też wieżę. Proces zmian zakończyli kolejni
właściciele – Hube-rowie. Tablice inskrypcyjne oraz tarcze herbowe
znajdujące się w fasadzie nad portalem wejściowym udzielają pełnej
informacji o tych, którzy wnieśli największy wkład w dzieło
rozbudowy.
Koncepcja architektoniczna, zapożyczona z kręgów architektury
zwanej książęcą /wpływ włoskich architektów sprowadzonych na Śląsk/,
wzorowana jest m.in. na rozwiązaniach zamku w Brzegu i Chojnowie.
Dotyczy np. krużganka otwartego na dziedziniec. Z tego też kręgu
pochodzą malowidła ścienne na pierwszym piętrze, z dekoracyjnymi
motywami roślinnymi, których fragmenty odsłonięto podczas ostatniego
remontu w latach 1964-1986. Piaskowcowe obramienia okienne wyraźnie
określają dwie fazy rozbudowy a tablica z datą 1545-46 zawęża
chronologię powstania kamieniarki skrzydeł: południowego i
zachodniego. Ok.1560 r. powstaje wspomniany krużganek wsparty na
dwóch jońskich kolumnach, który zamyka strefę dziedzińca i usuwa
pierwotną surowość rozwiązań budowlanych.
Następne stulecia nie zmieniły już architektonicznego
charakteru obiektu, a kolejni właściciele akceptowali zastany stan
rzeczy. Drobne ingerencje budowlane nie przynosiły zasadniczych
zmian. I tak : w 1650 r. powstaje nowe obramienie portalu
wejściowego, sto lat później dobudowano na jego osi lukarnę dachową a
w l.60-tych XIX w. zmieniono most drewniany na ceglany, wsparty na
trzech arkadach, oraz zwieńczono wieżę krenelażem.
W XIX w. powstały też w sąsiedztwie zamku pokaźne zabudowania
folwarczne, których pozostałości są widoczne i użytkowane.
W l.40-tych XX wieku wzmocniono konstrukcję fundamentów zamku i
dokonano ankrowania niektórych ścian.
Okres powojenny nie był łaskawy dla obiektu, jak i dla
większości tego typu budowli na Dolnym Śląsku. Pozbawiony
właściciela – skazany został na zagładę; przepadły na zawsze
wszystkie elementy wyposażenia wnętrz /poza kamieniarką i jednym
stropem drewnianym na parterze/. Dopiero w latach 60-tych Wrocławski
Oddział Stowarzyszenia Historyków Sztuki, przy wsparciu Zarządu
Głównego, zaopiekował się zamkiem i podjął dzieło restauracji. Dzięki
pomocy Ministerstwa Kultury i Sztuki oraz Wojewódzkiego Konserwatora
Zabytków /inwestora prac remontowych zamku i rekultywacyjnych parku/
obiekt odzyskał swoje pierwotne piękno. Dzieło wyposażenia wnętrz w
l.80-tych realizuje /ze środków Społecznego Funduszu Rozwoju
Kultury/ Wojewódzki Wydział Kultury i Sztuki, który w imieniu
prawnego użytkownika zamku – Stowarzyszenia Historyków Sztuki –
stworzył w obiekcie Dom Pracy Twórczej środowisk twórczych i
naukowych Wrocławia i kraju. Stowarzyszenie dopełniło wyposażenia ze
swoich zbiorów.
Obecnie administrowany bezpośrednio przez SHS Zespół Zamkowo-
Parkowy Zamek Wojnowice kontynuuje funkcję domu pracy twórczej oraz
musi sprostać dużemu zaintere-sowaniu turystów. W zamku działa od lat
galeria sztuki „Prezentacje”, dzięki bazie hotelowo-gastronomicznej
organizowane są plenery i warsztaty artystyczne, liczne szkolenia i
konferencje.
Podwoje zamku są otwarte dla wszystkich, którym bliskie jest
piękno architektury i krajobrazu. Witamy serdecznie i zapraszamy do
ponownych odwiedzin !
Zespół Zamkowo - Parkowy w Wojnowicach (k. Mrozowa) oferuje wszystkim nie tylko odpoczynek na terenie parku, ale również spacery duktami w rozległe j otulinie leśnej, sięgającej od strony północnej do wałów brzegowych rzeki Odry.
Zamek Wojnowice to również bogata oferta usług gastronomicznych w naszej restauracji - kawiarni oraz w plenerze parku zamkowego./w sezonie Kawiarnia Letnia/.
Bardzo smaczne i obfite posiłki kuchni zamkowej są szeroko znane a liczba stałych gości się powiększa. Karta dań naszej kuchni / do zamówienia/ to 46 zup, 61 dań mięsno - rybnych, z gamą surówek i dodatków i 90 dań przekąskowych, przystawek oraz desery i ciasta.
Bogata oferta dań grillowych na pikniki organizowane na terenie parku zamkowego.
Nasza oferta uwzględnia również miłośników dań wegetariańskich i dietetycznych.
Hity wysoko cenione przez smakoszy to słynny pasztet zamkowy, prawdziwy staropolski chleb ze smalcem a w sezonie kwaszonki warzywne .Wszystkie potrawy realizowane są na miejscu wg. zamówień gości.
Restauracja zamkowa na co dzień oferuje kilka zup i dań mięsno - rybnych, wegetariańskich, ciast, deserów lodowych.
Istnieje możliwość telefonicznej rezerwacji stolików na spotkania koleżeńskie, rodzinne, okazjonalne i dla zakochanych. Restauracja-kawiarnia zamkowa zaprasza gości codziennie od godz. 09:00-21;00 w sezonie zimowym 09:00-18:00 ZAPRASZAMY.
Zamkowa galeria sztuki "Prezentacje"
Oferuje gościom naszego obiektu, stały kontakt z twórcami i ich sztuka w otoczeniu przyrody i piękna architektury oraz tradycyjnej polskiej kuchni, towarzyszy naszym gościom malarstwo, grafika, ceramika, rzeźba, artystów nie tylko wrocławskiej Akademii Sztuk Pięknych. Galeria "Prezentacje" to promocja twórców, których dzieła można kupić w cenach autorskich / bez narzutów z możliwością negocjacji/.
Gościmy w galerii twórców uznanych , ale również promujemy twórców młodych zdolnych dyplomantów. Nasi goście to nie tylko ludzie sztuki, teatru, muzyki ale całe środowisko nauki, nie tylko wrocławskiej. Pierwszymi gośćmi po remoncie zamku w sierpniu 1988 roku był chór Akademii Królewskiej z Madrytu. Jako Dom Pracy Twórczej środowisk twórczych i naukowych gościliśmy w zabytkowych murach zamku gości ze wszystkich kontynentów; ludzi nauki / noblistów/ kultury i sztuki. Galeria naszych gości to powszechnie lubiani i uznani; pisarze, poeci; Ryszard Kapuściński, Tadeusz Różewicz, Włodzimierz Odojewski, Urszula Kozioł, Marianna Bocian, Olga Tokarczuk, Stanisław Pasternak, Stanisław Srokowski, Michael C.Cremo, Karol Modzelewski, Jan Białostocki, Tadeusz Chrzanowski, Maria Porzęcka, Stanisław Bereś, Jan Kurowicki, itd. aktorzy, reżyserzy; Tadeusz Łomnicki, Jgor Przegrodzki, Emilia Krakowska, Maria Pakulnis, Marta Klubowicz, Artur Żmijewski, Wojciech Dąbrowski, Adam Hanuszkiewicz, Wiesław Saniewski, Piotr Adamczyk, Marek Koterski, itd. Ludzie kultury, sztuki i nauki; Jerzy Waldorf, Bogusław Kaczyński, Ewa Michnik, Tadeusz Strugała, Irena i Grzegorz Olkiewicz, Mieczysław Zlat, Andrzej Wiszniewski, Tadeusz Luty, Jan Harasymowicz, Tadeusz Szulc, Marek Abramowicz - i światowej sławy astrofizycy, Zbigniew Religa, Marian Zębala, Piotr Szyber i inni transplantolodzy, Alicja Chybicka i jej podopieczni, ludzie gór-alpiniści i himalaiści oraz politycy wszelkich opcji. Goście Salonu Prof. Dudka oraz malarze, rzeźbiarze, ceramicy, fotograficy, muzycy, nie tylko wrocławscy, ale ze wszystkich kontynentów oraz wielu zacnych miłośników naszego obiektu ceniących atmosferę otwartości i domowej staropolskiej gościnności.
ZAPRASZAMY
| Iwona |
i Franciszek Oborscy |
Członkowie Stowarzyszenia Historyków Sztuki.
|
|
